Muntstelsels uit het Verleden:
A. Algemeen
1 pond, livre (lb) = 20 schellingen, sous (s)
= 240 penningen, deniers (d)
1 schelling = 12 penningen
1 gulden, florin (f) = 20 stuivers, patards (st)
B. Muntverhoudingen
1. in de Zuidelijke Nederlanden
1 pond groten Vlaams (Lb gVl)
1 pond parisis (Parijs pond) (Lb par)
1 pond groten Brabants (Lb gBr)
1 pond artois of gulden (Lb art)
1 pond tournois (Lb ts)
omrekentabel Lb gVl Lb par Lb gBr Lb art Lb ts
Lb gVl 1 12 1,5 6 7,5
Lb par 1/12 1 1/8 1/2 5/8
Lb gBr 2/3 8 1 4 5
Lb art 1/6 2 1/4 1 5/4
Lt ts 2/15 8/5 1/5 4/5 1
meer gedetailleerde omrekentabel voor
ponden, schellingen, denieren, (gr. Vl en par) gulden, stuiver
Lb par sch p. den p. Lb gVl s. gVl d. gVl Gulden Stuiver
Lb par 1 20 240 1/12 20/12 20 1/2 10
sch p. 1/20 1 12 1/240 1/12 1 1/40 1/2
den p. 1/240 1/12 1 1/2880 1/144 1/12 1/480 1/24
Lb gVl 12 240 2880 1 20 240 6 120
s. gVl 12/20 12 144 1/20 1 12 6/20 6
d. gVl 1/20 1 12 1/240 1/12 1 1/40 1/2
Gulden 2 40 480 1/6 20/6 40 1 20
Stuiver 1/10 2 24 1/120 1/6 2 1/20 1
Vanaf 1690:
1 gulden wisselgeld = 1,666 gulden courant
1 gulden courant = 0,8571 gulden wisselgeld
2. In Frans-Vlaanderen
Voor 1688 : zie de Zuidelijke Nederlanden
Na 1688 : 1 pond groten Vlaams = 12 pond parisis
1 gulden Ryssels = 2 lb par
= 1/6 lb gr Vl
= 5/4 ls ts
1
pond tournois "argent de France" = 8/5 lb par
LET OP : bovenstaande verhoudingen zijn geldig binnen Frans-Vl., voor de verhouding tussen
de Zuidned. en de Frans-Vl. munten en voor de omrekening van de ene munt naar de andere
moet men gebruik maken van de tabellen waarin de metaalwaarde van de munten werd
opgenomen.
3. Na de Franse Revolutie
1 Belgische of Franse Frank =
4,5 g
zilver
1
pond tournois
0,55125 gulden
0,4725 Nederlandse gulden
1 Nederlandse Gulden =
9,61 g zilver
2,1164 frank
1,166 gulden
C. De metaalwaarde van de munten
1. in zilver
Het pond Sterling:
1500-1555 186,624 g
1551-1600 124,41 g
1526-1543 166,40 g
1601-1900 113,06 g
1544-1551 155,52 g
Zuidnederlandse munten:
jaar gulden lb. gr. Vl. lb. par
1500-1520 19,85 g 119,1 g 9,93 g
1521-1524 19,15 114,9 9,58
1525-1526 17,68 106,08 8,84
1527 17,02 102,12 8,51
1527-1552 19,15 114,9 9,58
1553-1562 18,25 109,5 9,13
1563-1575 17,41 104,46 8,71
1576-1585 15,32 91,92 7,66
1586-1599 11,60 69,6 5,8
1600-1610 11,48 68,88 5,74
1611 11,20 67,2 5,6
1612-1689 10,33 61,98 5,17
1690-1697 9,53 57,18 4,77
1698-1700 10,33 61,98 5,17
1701 9,35 56,1 4,68
1701-1703 8,85 53,1 4,43
1704 9,01 54,06 4,51
1704-1748 8,85 53,1 4,43
1749-1754 8,35 50,1 4,18
1755-1796 8,22 49,32 4,11
Het pond tournois in Frankrijk
jaar g jaar g
1500-1512 20,60 1701 7,67
1513-1520 17,96 1702 6,74
1521-1532 17,19 1703 6,93
1533-1540 16,38 1703 7,13
1541-1542 16,07 1704 7,23
1543-1548 15,62 1704 7,36
1549 15,57 1705 6,31
1550-1559 15,12 1705 6,47
1560-1572 14,27 1706 6,56
1573-1574 13,19 1706 6,93
1575-1576 11,79 1707 7,02
1577 10,71 1708 7,13
1577-1601 11,79 1709 7,36
1602-1635 10,98 1709-1712 6,92
1636-1640 8,69 1714 5,75
1641-1651 8,33 1714 5,9
1652 7,56 1714 7
1653 7,92 1715 7,27
1654-1665 8,33 1715-1716 7
1666 8,6 1717 7,05
1666-1689 8,33 1717 7,9
1690-1691 7,56 1718 6,23
1692 7,7 1718-1719 4,7
1693 7,79 1720 3,14
1693-1699 6,93 1720-1725 3,78
1700 7,02 1726 6,74
1700 7,36 1726 5,25
1701 7,45 1727-1914 4,5
2. in goud
De Zuidnederlandse munten:
jaar gulden lb gr. Vl. lb. par
1500-1520 1,788 g 10,728 g 0,894 g
1521-1522 1,668 10,008 0,834
1523-1526 1,604 9,624 0,812
1527-1547 1,644 9,864 0,822
1548-1550 1,68 10,08 0,84
1551-1558 1,604 9,624 0,802
1559-1571 1,512 9,072 0,756
1572-1575 1,472 8,832 0,736
1576 1,324 7,944 0,662
1577-1585 1,176 7,056 0,588
1586-1589 1,06 6,36 0,53
1590-1599 1 6 0,6
1600-1608 0,924 5,544 0,462
1609 0,884 5,304 0,442
1610-1611 0,88 5,28 0,44
1612-1643 0,78 4,68 0,39
1644-1689 0,704 4,224 0,352
1690-1697 0,576 3,456 0,288
1698-1700 0,624 3,744 0,312
1701-1748 0,532 3,192 0,266
1749-1785 0,524 3,144 0,262
1786-1796 0,5 3 0,25
De Belgische Frank:
jaar g jaar g
1832-1918 0,290322 1925 0,071423
1919 0,204306 1926-1934 0,041842
1920 0,109263 1935-1944 0,030126
1921 0,111929 1944-1949 0,020277
1922 0,114249 1949-1971 0,017773
1923 0,077681 1971 0,018639
1924 0,069058
Bronnen:
V. JANSSENS, De goud- en zilverwaarde der geldeenheid, in:
Dokumenten voor de geschiedenis van prijzen en lonen in Vlaanderen en Brabant, I, Brugge,
1959, pp. 16-29.
V. JANSSENS, De Belgische Frank. Anderhalve Eeuw
Geldgeschiedenis Antwerpen, 1976, p. 247.
A. E. FEAVERYEAR, The Pound Sterling, A History of English
Money, Oxford, 1951.
M. BAULANT & J. NEUVRET, Prix des céréales extraits de
la Mercuriale de Paris, 1520-1698, Paris, 1962
|
