Ik moest dit even van me afschrijven, het duurt nu al bijna 2 jaar met dit vreselijke boek.
Een en ander naar aanleiding van een vraag van batavier
06-0-05-05 batavier - Antoninianus Allectus
Ursula Kampmann - Muenzen der Roemischen Kaiserzeit, Battenberg Verlag 2002-2005Er is in 2003 een "opvolger" verschenen van de beroemde Battenberg/Kankelfitz handelscatalogus. Twee delen, Romeinse republiek en Romeinse keizertijd. De catalogus voor de republiek is een zeer welkome aanvulling, goedkope/recente literatuur mbt deze periode was niet echt verkrijgbaar. Over de kwaliteit ervan doe ik geen uitspraak, daarvoor weet ik te weinig van republikeinse muntslag. Het tweede deel is keizertijd, een hardcover die de periode Julius Caesar tot en met Romulus Augustus beslaat. Wat allereerst opvalt is, dat de koloniale muntslag (met griekse omschriften) geheel is weggelaten in het nieuwe boek. Dit is een keuze die gemaakt mag worden, als het de bedoeling is om een apart deel uit te brengen. Daarvoor zijn geen plannen, dus blijkbaar liggen deze munten niet in de interesse-sfeer van de schrijfster. Het is mijns insziens jammer, want hiermee verdwijnt kennis opgebouwd door Kankelfitz in een kast bij Battenberg.
De indeling van de catalogus is zakelijk: de verhalen bij de keizers zijn een Duitse samenvatting/vertaling van de tekst op de bekende website Imperatoribus Romanus, geen eigen werk, zoals bij Kankelfitz het geval was. Dat maakt de historische context summier en gespeend van elke humor of romantiek. Een ander verschil in de inleidende tekstjes: aan het eind ervan had Kankelfitz de goede gewoonte enige
zeldzaamheids-aanduiding te vermelden. Bij Kampmann is dat lang niet altijd het geval. Bij de vroege keizers noemt ze ook daar alleen
voorbeeldprijzen uit het marktaanbod, duidelijk gericht op de gevorderde verzamelaar: ze licht duurdere stukken van minder zeldzame keizers eruit. De catalogus is dus niet geschikt, zelfs niet gericht op de beginnende verzamelaars of op zoekers.
De foto's die Kampmann laat zien zijn goed verzorgd, dat is Battenberg wel toevertrouwd. De dekking van typen ten opzichte van de RIC-catalogus is, voorzover ik kan beoordelen, alleen verbeterd bij keizer Augustus en bij de Severus-dynastie. Bij alle andere perioden staan er minder munten vermeld als in de vorige versie (Kankelfitz)
Een opvallend aspect aan het nieuwe Battenberg-boek voor Keizerrijk zijn de prijsvermeldingen. Deze zijn grotendeels onder de feitelijke marktwaarde gesteld. Zelfs als we bedenken dat de marktprijzen in 1995 ongeveer 40-50% hoger waren vergeleken met 2005, kloppen deze prijzen niet. Ook zien we bij Kampmann nog een ander patroon: de verzamelaar gebruikt prijsvermelding in een catalogus niet alleen om de waarde van een munt te bepalen. Een belangrijke functie van prijsvermelding in een catalogus is: bepaling van de relatieve zeldzaamheid. Welnu, dat is door Kampmann volledig onmogelijk gemaakt. Alle sestertii van Alexander Severus zijn bijvoorbeeld
gelijk geprijst, tevens nagenoeg alle Antoniniani van Gallienus, Postumus en Claudius Gothicus. De reden voor deze grove kam wordt niet duidelijk gemaakt. Het tweede boek begint met een inleiding, waar zij zich feitelijk eerst excuseert voor haar lage prijsvermeldingen. Het merkwaardige is, dat in de inleiding vervolgens geheel voorbij gegaan wordt aan prijs-bewegingen sinds 1995 (Kankelfitz), en vooral: dat de kwaliteits-eisen zijn opgeschroefd, ook zonder vermelding van reden. In het kort komt het hierop neer, dat Ursula Kampmann meent dat het volledige omschrift op beide zijden leesbaar moet zijn. Is dat niet zo, dan is de munt volledig zonder handelswaarde. Het lijkt mij, dat deze bloedeloze benadering van de schrijver t.a.v. de
gewone vondstmunten voortkomt uit onkunde en gebrek aan belangstelling. Wellicht spelen hier bepaalde
belangen mee: Ursula Kampmann is een bekende speler in de muntenhandel in Duitsland, met name in het veiling-wezen (dure stukken dus) en zij is tevens een hoge pief in de Muenzen-Haendler-bund, in tegenstelling tot haar voorganger bij Battenberg, dhr Kankelfitz, die numismaat was en voor de uitgeverij werkte.
Samengevat: het nieuwe Battenberg-boek voor Republikeins Romeins is een welkome aanvulling, het tweede deel met betrekking tot de keizerlijke muntslag is te oppervlakkig ten aanzien van de historische context en de zeldzaamheid van de munten. De grote lijn die Ursula Kampmann kiest met haar afgevlakte prijs-stellingen is tevens elitair te noemen in de benadering van het verzamelgebied en de spelers daarin. De gewone verzamelaar is door Battenberg met het uitbrengen van dit boek in de steek gelaten. Relatieve zeldzaamheid is niet duidelijk, de bestaande (beginners!) verzamelingen en -bodemvondsten worden
volledig gedevalueerd. De gewone muntenhandel heeft er tevens last van, omdat klanten bijvoorbeeld gaan verwachten dat de bronsjes van zeldzame keizers zoals Procopius en Allectus voor afbraakprijzen (tussen 20-50 euro) in het boek worden gestopt, "op basis van de Kampmann-catalogus". Dat geeft scheve ogen en daar heeft niemand om gevraagd. Uiteindelijk zal volgens mij de internet-veiling e-bay straks de enige leverancier zijn, die de Kampmann-prijzen als uitgangspunt hanteert.
(recentie door Lx Goodies voor het forum muntstukken.be, mei 2005)
