Licinius I / Heraclea. RIC52 Waardeaanduiding 12,5 op munten (Algemeen)

[Michel]

Hallo iedereen,
Weer een eigenaardig geval
Een munt van Licinius I ( 308 -324 )
Vz : IMP C VAL LICINLICNIUS PF AVG
Az : IOVI CONSERVATORI
diameter : 20,2 mm - gewicht : 2,55 gr.
Tot hier toe niets aan de hand, moest het niet zijn dat het hoofd van Licinius een straalkroon draagt zoalsde vroeger antoniniani. Searspreekt er niet over en op Wildwinds wordt die munt  gecatalogeerd als een variante Follis met staalkroon. Deze munt schijnt allen voor te komen in Heraklea ( de munt draagt ook de letters SMHA, wat daarop wijst dacht ik)
Sommige engelse beschrijvingen geen aan deze munt " post reform radiate follis " .
Graag de mening van de anderen hierover.
groetjes
Michel

[Gert]

Michel,

1 SMHA is inderdaad Heraclea.
2 Jouw muntje is RIC 52.
3 Dan de andere kwestie: de post-reform radiate. Inderdaad geven sommige boeken jouw muntje als een AE3. Maar 1. daarvoor is hij wat te groot en 2. De stralenkroon is geen kenmerk voor de AE3 maar voor de post-reform-radiate.

Volgens mij is het dus gewoon, zoals je zei, een 'post-reform radiate'. Deze benaming duidt, zoals je wel weet denk ik, op de munthervorming van Diocletianus. Deze introduceerde de munt die wij tegenwoordig 'follis' noemen. Ook introduceerde hij een kleinere denominatie, die wij tegenwoordig de 'post-reform-radiate' noemde. De laatste beeldde de keizer af met een stralenkroon (vandaar 'radiate')

De pr-radiate is geen antoninianus omdat er geen zilver in zit en omdat ze ook nooit 'verzilverd' werden (even weer een oude koe: pr-radiates dragen vanwege de abstentie van zilver nooit de markering XXI).

De follis werd wel met een bepaald gehalte zilver/zilverbad geslagen, en de argenteus werd natuurlijk geintroduceerd als zilveren munt.

Door inflatie werd de follis al snel kleiner en met zilver geslagen, zodat na een jaar of tien er geen kleinere denominatie meer nodig was: het einde van de 'post-reform radiate'.

Groeten,

Gert

[Gert]

Sorry, ik denk weer eens sneller dan ik typ:

De laatste zin moet natuurlijk lezen: 'al snel kleiner en met MINDER (EN UITEINDELIJK: GEEN) zilver geslagen.

Gert

[Michel]

Hallo Gert,
Goed gereageerd ! max. punten ! Inderdaad een kompleet antwoord. Is er allemaal achter gekomen, maar ik wachtte op reakties. Je kunt nooit weten.
Wat ik vergeten te schrijven was, is dat er op de keerzijde onder elkaar een "X" staat en een "III". Het schijnt dat het met de muntwaarde te maken heeft, verhoudings gewijs, maar eerlijk gezegd, daar snap ik geen moer van. Het schijnt me een nogal verwarde monetaire tijd en achter deze vraag ben ik zelf nog niet achter gekomen. Weet jij het ?  
groetjes
michel

[Gert]

Michel,

Daar stel je me een vraag.
Allereerst: om precies te zien staat er geen X III maar X II en Griekse letter gamma. Deze wordt gebruikt om het derde atelier aan te duiden, maar op jouw munt kan dat niet het geval zijn, aangezien er al 'SMHA' op staat. De letter gamma schijnt ook gebruikt te zijn om een 'half' aan te duiden. XII-gamma betekent dus '12 en 1/2'.
Wat kunnen die letters dan wel betekenen? De beste verklaring die ik kan bedenken is de volgende (zie Sear bij Diocletianus' hervorming):

Argenteus = 5 follis
Follis = 5 AE 'denarii' en dus 2 1/2 Post-reform-radiate.
Dus: 1 Argenteus is 12 1/2 post-reform-radiate.

De letters kunnen dus goed betekenen: Er gaan 12 1/2 van deze munt in een Argenteus.

Ook al weet je, uit onze discussie over de XXI op die Probus, dat ik twijfel aan de zinnigheid van het markeren van de verhouding tot een andere munt, ik denk dat dat in dit geval wel zinnig is. Namelijk:
1 Diocletianus introduceerde - in tegenstelling tot Aurelianus - wezenlijk verschillende denominaties (arg - fol - prr).
2 En belangrijker: de argenteus was relatief 'puur' (even puur als de denarius van Nero) en had een behoorlijk vast zilvergehalte (ik meen 1/76 van het pond). De markering op de post-reform-radiate stoelt dus op een vaststaand zilvergehalte, wat de interpretatie van 12 1/2 nog aannemelijker maakt.

Groeten,

Gert

[Michel]

Hallo Gert,
Ik geloof dat je miskeken hebt is geen II maar een III met nog zo'n een staartje eraan. Ik heb een groter scan gemaakt, je zult het zelf zien.
Het is duidelijk dat de munthervorming van Diocletianus, grondiger is maar ergens zijn er nog van die bizariteiten.
De uitleg over die aanduiding van het aantal keren gaan in een argenteus klopt met wat ik gelezen had maar is hier klaarder uitgelegd ! Het gaat hem nu over de interpretatie van het teken. Waarschijnlijk ook een griekse letter of zoiets maar dat laat ik aan jou over. Ik heb nooit grieks geleerd.
Bedankt op voorhand voor de opzoekingen en de uitleg.
Die kleine 4de eeuwse munten zijn niet bepaald mijn specialiteit noch mijn lievelingsmunten. ik heb liever de 1ste en 2de eeuwse munten. Daar kan ik me niet mee missen.
groetjes
michel

[Gert]

Michel,

Ik heb mij zeker niet miskeken. Het 'staartje', zoals je zegt, zit niet aan de III maar vormt het bovenste balkje van de (hoofd)letter gamma: X I I - gamma is dus 12 (XII) en een half (gamma).

Ik heb het in de afbeelding gezet, dat maakt het wel duidelijk denk ik.

De Griekse letters zijn handig te weten, omdat ze door Griekssprekende muntateliers gebruikt werden om aan te duiden uit welk atelier de munt kwam. A=eerste, B=tweede, Gamma=derde en Delta=vierde atelier.

Groeten,

Gert

[Michel]

Hallo Gert,
Sorry, ik dacht dat je miskeken had ! Ik ben mis dus ! Fantasche identificatie.
Dank je wel, dat kan ik dan bijvoegen op mijn steekkaart voor deze munt .
Niets zo slim als ne mens hé, maar hij moet leven...vlaams spreekwoord !
Nogmaals bedankt
Michel