Katanga kruis ?

[pierre]

Hallo,

Er wordt mij een zogenaamd Katanga-kruis aangeboden, maar niet alles lijkt me juist...
Alles aan het kruis lijkt te kloppen behalve het gewicht.
Het kruis is gemaakt van zuiver koper en is in "+ vorm" (niet in "x vorm" of "H vorm").
De diameter is 20 cm, maar het gewicht is slechts 250 gr (i.p.v. 500 gr).

(A) Heb ik hier te maken met een vervalsing of toeristensouvenir?
(B) Of is dit werkelijk een stuk van lagere denominatie (en dus echt "geld")?

Het feit dat het gewicht (250 gr) mooi de helft is van het alomgekende kruis (500 gr),
lijkt me in het voordeel van optie (B).

Indien bewering (B) correct is, welke waarde heeft zo'n kruis dan?
(Mijn eerste ingeving is: waarde = helft van "gewoon" kruis.)

Alvast bedankt, pierre.
PS: Ik had m'n fototoestel niet bij toen het me aangeboden werd.
Ik heb de persoon in kwestie wel reeds gevraagd om fotos/scans op te sturen.

[zuster12]

pierre, gaat het hier over één munt?
denk iets antieks ofzo, nuja misschien zit heir wel iemand die raad weet

munt van 1/2 kilo en 'kleine' diameter van 20 cm
kan ik bijna niet geloven
grtz

[robbyhoed]

Mischien gaat het over een KRUIS waarmee men vroeger betaalde. Ik wil er ook meer van weten!!!! Waarvoor werden dezae gebruikt en wanneer

[zuster12]

kleine zoektocht leverde volgend resultaat op: 27,5 cm op 27,5

[pierre]

Het meest voorkomende kruis:
diameter = 20 cm
gewicht = 500 gr

Er bestaan ook kruisen met een grotere diameter.
Hun gewicht is dan meestal 1000 gr.
(getoond door zuster12)

Ik merk echter dat er al stukken gemeld zijn van 250 gr en 2000 gr.
Vooral de grote (en dus zware) stukken zijn zeldzaam.
Ik merk ook dat de waardebepaling van Katanga-kruisen afhankelijk is van:
- de toestand (mooie patina, corrosie,...)
- vorm
- ouderdom
- gewicht (zwaar = zeldzamer)

Vooral de toestand (het esthetische aspect) en het gewicht (zeldzaamheid) zijn belangrijk.
Ouderdom is vaak moeilijk / slechts vaag te bepalen.

[RVCOINS]

Dit behoort tot het primitieve geld.

Katanga kruizen zijn niet echt zeldzaam en ze zijn er in diverse maten en gewichten.
Helaas is het wel zo dat er ontzettend veel vervalsingen bij zijn net als bij Manila armbanden.
Ik zou voor de zekerheid bij een erkende munthandel die ook in primitief geld doet laten checken
mvg

RVCOINS

[zuster12]

aha primitief geld, voila weer iets bijgeleerd met dank

[Alexander]

LS,
Het katangakruis is inderdaad primitief geld, de grote en zwaardere exemplaren waren meestal bedoeld voor de handel binnen het Afrikaanse continent en het Midden Oosten, ze worden regelmatig gevonden in Mali en ze worden nog wel eens sporadisch bij opgravingen in het Midden Oosten gevonden (ver weg van Katanga dat in zuid Congo ligt) en werden vanaf de middeleeuwen gemaakt. Ze varieren van een paar gram dat voor de lokale markt tot soms enkele kilo's. Ze worden gegoten van lokaal gedolven kopererts.
OP een bankbiljet van ik geloof 500 Frank van Katanga is een afbeelding te zien hoe de kruizen gegoten worden.
De kruizen werden tot in de twintigste eeuw als betaalmiddel gebruikt in de regio. Als ik het uit het hoofd doe werden ze pas na 1910 afgeschaft als betaalmiddel.

Later werd in 1961 na het uitroepen van de onafhankelijke republiek Katanga werd een lading vescheept (lees, het gebied uitgesmokkeld) naar Engeland waar de kruizen werden omgesmolten en de munten van 1 en 5 frank voor Katanga van werden geslagen.

Dit ben ik te weten gekomen toen ik op de Muntmanifestatie in Assen met een Duitse verzamelaar van primitief geld in gesprek kwam. Hij had een hele collectie uitgestald van de hele kleintjes tot de grote, U moet mij de naam schuldig blijven (ben heel slecht met namen),

Ik hoop je hiermee nog iets meer informatie te hebben gegeven.

Alexander Moes

[arnout bruins]

@ Alexander, bedankt voor de info.

[pierre]

Ik kan arnout enkel herhalen...
@ Alexander, bedankt voor de info!

Mvg, pierre.

[belgium]

Hallo,

Ben nieuw hier en zeer toevallig met het Katanga-kruis in aanraking gekomen. Een paar weken geleden op een rommelmarkt hier in België. Er lag zo'n kruis tussen heel wat voorwerpen van een zolder die duidelijk in de jaren 50-60 werd volgestouwd en nu weer leeggemaakt en op de rommelmarkt verkocht. Ik zag dat  kruis liggen, maar wist echt niet wat het was. De verkoopster wist alleen dat het oud was en uit Zaïre kwam... en mits alles wat oud en uit onze vroeger kolonie komt "interessant" kan zijn, kocht ik het...nu ja... kopen...ze vroeg een Euro en omdat zowel zij als ik niet wisten wat het was bood ik af tot een halve Euro. Als verzamelaar van oude wapens dacht ik in eerste instantie een soort Afrikaanse boemerang te hebben gekocht waarmee men dieren uit bomen gooit, een zgn "werp-ijzer". Na wat "gegoogled" te hebben kwam ik dus tot de conclusie dat ik geen werp-ijzer maar een Katanga-kruis van 750 gram op de kop had getikt. Eerst was ik wat teleurgesteld, maar nu ben ik er zeer tevreden mee. Niet dat ik ze wil verzamelen, maar het heeft me zo gefascineerd dat ik ondertussen een zelfde exemplaar via Ebay heb gekocht. Sporadisch wil ik er nog wel enkele, weliswaar andere maten en gewichten, op de kop tikken. Ze stralen echt "geschiedenis" uit, zijn zeer decoratief en zuigen echt de aandacht van iedereen die de woonkamer betreedt!!

Groetjes

Bert

[zuster12]

Eerst en vooral een mooie koop gedaan zou ik zeggen, al weet ik zelf niks af van de "prys" die ze daarvoor vragen.
daarom ook mn vraag wat heb je zoal betaald op de koopsite?
 als je dat wenst te zeggen uiteraard

grtz

[belgium]

Heb eentje (tweede) gekocht op Ebay voor 26 Euro excl verzend. Is er eentje van circa 800gr, afmetingen circa 21,5 x 22 cm; Op diverse sites gaan ze een pak meer (150-250 Euro bij handelaars in Afrika-antiek), Hier zijn ze blijkbaar onbekend en dan ook onbemind.

[zuster12]

denk niet dat het onbekend is maar eerder eentje van wantrouwen want ik heb er al gezien die van het soort "namaak" zijn.
op de koopsite staan er zelfs met foto's waar er + - 50 identieke zijn dat ruikt volgens mij naar namaak.
maar onderlegt in deze materie ben ik niet, maar de prys die je aanhaalde is idd beste koopje zeg maar

grtz

[pierre]

@ belgium:
Ten eerste: WAT EEN KOOPJE !!! 
Je hebt zelfs kunnen aankopen tegen minder dan de metaalwaarde !!!
Bovendien is het een tamelijk zwaar exemplaar.
Ten tweede: wat namaak betreft: Dit is niet altijd vast te stellen.
Bovendien werden deze kruizen totin de jaren 60 gebruikt als betaalmiddel.
Deze late exemplaren zijn duidelijk te herkennen door hun zeer symmetrische vorm.
26 euro is idd niet veel voor een kruis van 800 gr, maar daarom niet per definitie vals.
Er bestaat tamelijk weinig "numismatische literatuur" over deze kruizen.
Vooral dan niet over hoe vals van echt te onderscheiden.
Daar het gaat om eenvoudig primitief geld is dit laatste nogal moeilijk.

Mvg, pierre.