@ Andre,
Ik heb wel zilveren (750/1000) Leeuwendaalders met barsten erin, aangeduid als stempelbarsten.
maar die werden in grote aantallen geslagen en er werd niet zo op kwaliteit en afwerking gelet.
Stempelbarsten kom je heel veel tegen bij oude munten en penningen. In een publicatie over de vroedschapspenningen in Den Bosch heeft stadsarchivaris Ebeling in de jaren dertig de complete correspondentie, rekeningen, contracten, resoluties etc. van de familie Van Berckel (periode 1704 - 1794) en het stadsbestuur beschreven. Daaruit blijkt onder andere dat stempels voortdurend braken, maar ook dat men er over klaagde dat de kwaliteit van penningen vaak slecht was doordat er aan het oppervlak schreuren zichtbaar waren. Dat laatste klopt want ik heb zelf enkele vroedschapspenningen die bijna fdc zijn maar desondanks haarscheurtjes hebben.
Tegenwoordig gebruiken we veel betere staalsoorten als vroeger en zijn dit soort problemen een stuk minder geworden. Toch kom ik het ook af en toe tegen dat een stempel breekt ofdat er oppervlaktefouten in het staal zitten. Dat kan aan de fabrikant liggen, maar meestal ligt het aan mijzelf of aan de gene die producten op het stempel slaat. Het harden van staal is een moeilijk klusje en er kan van alles misgaan, maar je kunt een stempel ook gewoon kapot slaan. Het begint altijd met klein haarscheurtjes waarna zo'n stempel vaak nog een hele tijd meegaat.
Men zal vroeger ook geprobeerd hebben om een stempel zo lang mogelijk te gebruiken. Een nieuw stempel was niet snel gemaakt. Het gevolg is dat een penning die op zo'n stempel werd geslagen
opwaartse haarscheurtjes of breukvlakken vertoont. Verzakkingen in het stempel komen ook voor, die zorgen er dan meestal voor dat een penning of munt een uitstulping heeft.
Dat aspect is trouwens ook een interessant gegeven in de numismatiek. Varianten van dezelfde munten ontstonden natuurlijk vaak gewoon door vervangen stempels. Er zijn wel methodes om een stempel exact te kopieren, maar die waren beperkt. Meestal moest de graveur dan proberen om een kapot stempel zo exact mogelijk na te maken.
deze koperen? penning heeft behalve barstjes,zo te zien ook nog last van een soort corrosie.
dit heeft m.i. iets met de bronzen ? legering zelf te maken, dat met de tijd dan instabiel word.
Nou, dat vraag ik me dus af. Die corrosie is volgens mij niet zo duidelijk zichtbaar als een penning helemaal nieuw is, als de penning nog glanst. Ik denk ook dat de penningen die meteen al een duidelijke oppervlaktefout vertoonden er gelijk werden uitgehaald, maar dan glippen er toch nog veel penningen doorheen die later of zelfs veel later pas iets blijken te mankeren. Als het oppervlak van zo'n penning dan
inwaartse haarscheuren heeft, gaan die inderdaad later corroderen en worden de gaten zichtbaar en kunnen door corrosie zelfs uitbreken. Bij een gladde structuur van de legering is dat onmogelijk.
ik kan me niet voorstellen dat zulke penningen bij uitgifte die barsten al hadden,
dat zou de opdrachtgever toch nooit accepteren.
Die penning die ik liet zien is in zeer korte tijd in hoge oplage geproduceerd. In de Zuidelijke Nederlanden was het de gewoonte dat een nieuwe vorst (in dit geval Keizer Frans II) een blijde inkomst hield, een soort inhuldigingsceremonie. Daarbij werden strooipenningen uitgedeeld aan het volk. De gouden en zilveren penningen werden waarschijnlijk met meer zorg gemaakt dan de koperen.
Groet,
Lei
