waarde van een kroon

[palama]

Ten tijde van Maria Theresia werd de vroeger gebruikt 'patogon' vervangen door de 'kroon' (kronenthaler). Nam die ook de waarde van een patagon ten opzichte van de rekeneenheden over, ttz de waarde van 2.4 gulden of 48 stuivers ???
Ik heb dit nog nergens gevonden.
Goede avond
Palama

[den_pdg]

Hoi palama,

Tijdens de eerste periode van het Oostenrijks bewind was de waarde van de Patagon inderdaad gelijk aan 48 Stuivers wisselgeld of 56 Stuivers courant (zie officiële koerstabellen periode 1714 - 19 September 1749). De officiële koersen werden steeds uitgedrukt in Gulden courant en Stuivers courant (1 Gulden = 20 Stuivers). Om naar wisselgeld om te rekenen moest je steeds de officiële koers in Gulden en Stuivers courant vermenigvuldigen met 6/7.

De waarde van de Kroon daarentegen was gelijk aan 63 Stuivers courant (zie officiële koerstabellen 19 Juli 1755 – 8 Maart 1786) of 54 Stuivers wisselgeld. De Kroon was dus meer waard dan de Patagon.

Bron: Bijlage VI, Intrinsieke waarde en koers der gangbare nationale speciën, p. 319-321 in: Het geldwezen der Oostenrijkse Nederlanden van Valéry Janssens, Brussel, 1957.

mvg,
den_pdg
 

[palama]

Goede avond PDG

Hartelijk dank voor je info.
Ik blijf toch nog met wat vragen zitten :
ik begrijp dat er met rekengeld gewerkt; dit betekent dat de waarde van iets uitgedrukt wordt in een theoretische munt, die als dusdanig niet meer bestaat.
Als er van iets gezegd of geschreven wordt dat het 2.16.0 kost, dan betekent dat 2 gulden en 16 stuivers.
Ten tijde van MT waren er echter geen guldens en stuivers meer.


Dus moest er een conversie gebeuren tussen reëel (op dat ogenblik) bestaande munten en de waarde uitgedrukt in rekengeld.

Tot hier begrijp ik het goed.
Maar dan komen er opnieuw twee nieuwe begrippen : wisselgeld en courant geld.
Vanwaar dit verschil en hoe ging dat dan in het echt er aan toe ?

Als ik in die tijd iets kocht van 2.16.0 (is gelijk aan 56 stuivers)
en ik betaalde met twee patagons
kreeg ik dan niets terug of kreeg ik 8 stuivers terug ?

Je schreef immers dat ' de waarde van de Patagon inderdaad gelijk was aan 48 Stuivers wisselgeld of 56 Stuivers courant '.

Met welke verhouding hield men rekening in het dagelijks leven bij het betalen van goederen.

Hoop dat je me een en ander wat kunt verduidelijken, want ik zit in het duister.

Vriendelijke groeten,
Palama

[den_pdg]

Hoi Palama,

Het was inderdaad allemaal nogal gecompliceerd in die tijd. Het is best wel grappig, veel mensen zijn nog altijd aan het klagen over de euro, maar in vergelijking met de situatie van ons geldwezen tijdens het Spaans en het Oostenrijks bewind is de situatie rond de euro een lachertje.

Om een lang verhaal kort te maken, het was de wisselgeld koers die in het dagelijks leven van belang was. Als je iemand bevoorbeeld 45 stuivers moest betalen en je gaf een patagon, dan kreeg je drie stuivers terug. Nu de Stuiver als geldeenheid circuleerde wel degelijk ten tijde van het Spaans en het Oostenrijks bewind. Onder het Spaans bewind circuleerden er bv. stukken van 3 stuivers en van 1 stuiver (of sol in het Frans). Onder het Oostenrijks bewind hadden we stukken van 5 Stuivers. Enkel de gulden was een beetje een vreemde eend in onze gewesten want deze heeft inderdaad nooit gecirculeerd tijdens het Spaans en het Oostenrijks bewind, dit is ook de reden waarom ik hem zelf nooit gebruik bij omrekeningen.

De waarden die ik zelf gebruik voor omrekeningsdoeleinden tijdens het Oostenrijks bewind in wisselgeld uitgedrukt zijn:

1 Oord = 1/4 Stuiver
1 Schelling = 4 Stuivers
1 Kroon = 54 Stuivers
1 Ducaton = 60 Stuivers (61 Stuivers wisselgeld vanaf 21 april 1755)
1 Souverain = 153 Stuivers (periode 1749-1786)

Mvg,
den_pdg
 

[palama]

Hallo PDG

dank voor je uitleg ; het blijft toch iets moeilijk, dat verschil tussen rekeneenheid, wisselgeld en courant geld.

Ben nog wat aan het zoeken geweest, en vond deze tekst in een artikel van Willy Geets, Het onderlinge verband tussen klinkende munt, rekeneenheid en rekenmunt. :

" Het onderscheid tussen “Wisselgeld” en “ Courant geld” is nog een onderwerp apart dat
grondig werd geanalyseerd door V. Janssens; de dubbele koers is een algemeen verschijnsel dat vooral uitbreiding nam met de ontwikkeling van het bankwezen en van het internationale geldverkeer en begon op te treden op het einde van de 17de eeuw in de Zuidelijke Nederlanden. Courant geld was in oorsprong een verboden hogere koers die later officieel erkend werd ( 1690); beide systemen bleven parallel bestaan. Wisselgeld wordt vereenzelvigd met bankgeld ( koers toegepast op wisselbrieven, subsidies, huurgelden) en courant geld gebruikte men bij betalingen op markten, in winkels enz. Aldus werd Wisselgeld in de Zuidelijke Nederlanden de rekenmunt van de bankwereld en de groothandel. Wisselgeld werd aldus een fictieve rekenmunt: de stuiver wisselgeld had een grotere waarde dan de werkelijke of courante stuiver.
"

In een document vond ik :
" De organist verdiende 150 gulden wisselgeld of 175 courant geld;....."
De man moest uiteindelijk in klinkende munt betaald worden, om  op de markten zijn aankopen te kunnen doen.
Als een patagon 2.4 gulden waard is (of 48 stuivers) verdiende hij dan 62.5 patagons (150 / 2.4) of 72.9 patagons (175 / 2.5 ) cash (de decimalen bestonden uiteraard niet).

Ik denk dat je opmerking over de beperkte moeilijkheidsgraad bij de overgang naar de euro meer dan terecht is !!!

vriendelijke groeten
palama


ps mijn voorbeeld met de twee patagons in een van de vorige berichten was uiteraard  niet heel correct