2/3 ruitergroot (helft)

[frisia]

Hallo iedereen op dit forum,

Afgelopen zomer heb ik de helft van een 2/3 ruitergroot gevonden. Hij zat vast aan de helft van een 2/3 adelaarsgroot. Ik heb nu dus een halve ruiter en een halve adelaar 

Het gaat hier om de 2/3 ruitergroot. Materiaal zilver, oorspronkelijke diameter 21 mm.

Ik heb zo goed mogelijk geprobeerd om de letters te ontcijferen.

Voorzijde:                  ... M E S H(of K) A  ? N ? ? + ...

Keerzijde: binnencirkel ... N V M C R V ...
              buitencirkel  ... A V A ? E ? C E ...

Op de voorzijde een ruiter naar links, met lans en wimpel.

Mijn middeleeuws is niet al te best, dus de tekst kan heel goed anders zijn.
Weet iemand welk type munt dit is?

[Goodies]

hoi @frisia, in de binnencirkel staat SIGNVM CRVCIS, net als bij deze versie denk ik.

Bij Van Herwijnen - determinatie middeleeuws vond ik deze, volgens mij komt de belettering beter overeen:



13de eeuw
Graafschap Henegouwen
2/3 Ruitergroot z.j.
Muntheer: Jan I (1280-1304)
Muntplaats: Valenciennes
Literatuur: Chalon 27-8

 
Lex

[aurelianus]

Zouden deze munten hebben gediend als 1/3 groot, wisselgeld dus, of zijn ze gewoon beschadigd?
Ik zou het laatste hebben gedacht, want er waren nog steeds penningen en obolen als kleingeld, maar nu er twee op / aan elkaar gevonden zijn? Hoe zaten de munten vast op of aan elkaar?
mvg A 

[frisia]

Ze zaten met de platte kant precies op elkaar vast. Ik dacht eerst dat het gewoon de helft van een dikkere munt was. Met citroenzuur heb ik ze losgeweekt.
Ze moeten haast wel geknipt zijn, omdat bij beide helften het binnenkruis precies is gedeeld. Ook zijn er geen krassen aan te merken en de muntjes zijn geheel vlak. Eigenlijk zijn ze helemaal niet beschadigd, ze liggen alleen maar in tweeen   

En Goodies, de tekst (voorzijde) op de door jouw afgebeelde munt is MONETA VALENCENSIS. (nieuwe munt van Valencie). Nu zie ik dat ook op die van mij, weet ik in ieder geval de muntplaats.
De keerzijde kan ik moeilijk lezen. Dit is wel van belang omdat ik anders de muntheer/vrouw niet weet. Bv Jan I of Margaretha II van Constantinopel.

Ik zoek nog even verder...

[Goodies]

Hoi @Frisia, ik zie alleen de titel "COMES HAN(N) - kruis", dus de uitgever was blijkbaar de graaf of gravin van Henegouwen of Hannover. Die laatste valt voor deze munt af, lijkt me. Dus het is Henegouwen en Valenciennes maar wie ? Besef wel, dat je slechts een half muntje hebt ! Misschien kunnen de specialisten bepaalde determinatie kenmerken zien waarbij de naam van de "COMES" niet nodig is, maarre.. ik moet hier even passen hier ! Geen idee !

@aurelianus, dit stukje is een eenderde Ruitergroot. De deling is heel netjes uitgevoerd en volgens mij is op de foto te zien (en uit het verhaal van de vinder duidelijk geworden) dat de breuk niet recent is. Als je er twee  aan elkaar plakt, heb je natuurlijk weer een hele tweederde Ruitergroot (lijkt me zo..). Wellicht is het gebruik van deelstukken op een bepaald moment verboden geweest ? Vraag me ook af of het gesoldeerd was of verhit en aan elkaar gesmolten of zo. @frisia zijn/waren er resten van soldeer of verhitting te zien ?

 
Lex

[frisia]

@Goodies, de munthelften zaten niet aan de breukkant aan elkaar vast. Het waren zeg maar, gewoon 2 gave munten boven opelkaar en daarna zijn ze precies 'doormidden gehakt'. Ofwel beide munten (1 ruitergroot en 1 adelaargroot) zijn van tevoren al afzonderlijk 'gecut' en tegelijk verloren, terwijl ze precies op mekaar vast zaten. De boel zat aanmekaar gekoekt en ik heb ze losgeweekt met als resultaat een halve ruiter en een halve adelaar.

Het volgende valt op de munthelft te lezen: 

Voorzijde: MES HAIN (HAINaut= Henegouwen)
Keerzijde  binnencirkel: NVM CRV  (sigNVM CRVsis) in het teken van het kruis
                 buitencirkel: TA VALERCER (moneTA VALERCERensis) nieuwe munt van Vlaanderen

[Determinatiehulp B.H.J. te Boekhorst]

VALERCERENSIS betekent dus waarschijnlijk Vlaanderen en niet Valencie zoals ik eerder vermelde

Het enige wat eigenlijk nog ontbreekt is de volledige tekst op de voorzijde en daarmee de muntheer.

[Goodies]

@BenteBoekhorst dank voor HAIN (ipv HANN) inderdaad, aarzel niet om mee te doen in een thread, (vooral !) experts zijn zeer welkom, zeker als het om een deelstuk gaat. Dan hebben we alle hens aan dek nodig..

Het enige wat eigenlijk nog ontbreekt is de volledige tekst op de voorzijde en daarmee de muntheer.

  Als er geen nieuwe kenmerken worden aangedragen: om dat te achterhalen hebben we iemand nodig die goed is met een metaaldetector, en tevens kennissen had in die tijd, d.w.z. een persoon die weet waar de tweede helft van de munt is gebleven.

Een aanwijzing kan overigens nog zijn, de determinatie van de andere halve munt die in je bezit is, die zat eraan vast en is dus in dezelfde tijd begraven. Als we daar een jaartal van weten, dan is er misschien ook iets te zeggen van de periode van deze munt. Maar ik houd een slag om de arm, zilvergeld was nominaal en kon dus 100 jaar in circulatie blijven.

 
Lex

[frisia]

Haha, over 25 jaar wordt dat grasland weer omgeploegd, zoek ik dan weer verder...

De andere helft post ik tzt ook wel even...

[Goodies]

De andere helft post ik tzt ook wel even...

hee @frisia, als je toch bezig bent, ik mis ook nog 2 stukjes van mijn Arnhemse Groot. De laatste keer dat er stukken van gevonden zijn was onder de Waalbrug bij Nijmegen. Dus svp daar ook nog ff piepen.

 
Lex

[RobKooy (Overleden)]

Blijkens het bovenstaande is de bovenstaande halve munt van Henegouwen. En dan is de muntplaats gewoon Valenciennes, de toenmalige hoofdstad van Henegouwen.
De opmerking

(moneTA VALERCERensis) nieuwe munt van Vlaanderen

is onzin. De latijnse naam voor Vlaanderen is altijd Flandria geweest.
Rob Kooy

[Goodies]

hoi @RobKooy dat over Flandria=Valenciennes, dat was onderdeel van de opmerkingen van Ben Te Boekhorst (  ) blijkbaar via PB doorgegeven aan de deelnemer "frisia". Ik vraag mij af: is hier wellicht sprake van een misverstand ? Is de Friesland-deskundige wellicht uit koers geraakt naar aanleiding van de forum-naam van deelnemer "frisia" ? Of is dat al te speculatief ? We zullen het niet zo gauw te weten komen (  ) denk ik..

 
Lx

[Ben te Boekhorst]

Alles wijst er op dat we hier te maken hebben met een 2/3 ruitergroot op naam van Jan I van Henegouwen (1280 - 1304). Voorzijde: Ruiter met lans en wimpel naar links. Omschrift IOHANNES COMES HAIN. Keerzijde rond kort kruis: SIGNVM CRVCIS. Buiten omschrift: MONETA VALENCENCENSIS. Zie Vanhoudt G 445. 
De 2/3 ruitergroot werd geïntroduceerd in het graafschap Henegouwen (Hainaut) door Margaretha II van
Constantinopel (1244-1280). Op de voorzijde is een ruiter te paard afgebeeld, voorzien van een krijgshaftig
geheven zwaard. De produktie van deze munt werd onder Jan I (1280-1304) voortgezet, maar weldra wordt het zwaard vervangen door een lans met wimpel en wordt de ruiter voorzien van een schild waarop een klimmende leeuw is afgebeeld. De munt wordt door vele kleine heren nagevolgd'.

Ben te Boekhorst

[frisia]

@Goodies, ik wil wel even zoeken daar onder die brug bij Nijmegen...

@RobKooy, dat van die hoofdstad wist ik niet. VALERCERENSIS vond ik aannemelijk dat het Vlaanderen was, maar twijfelde nog, daarom vermelde ik 'waarschijnlijk'.

@Goodies, ik heb nog noooooit een peebeetje van Te Boekhorst gehad

@Ben te Boekhorst, bedankt voor de aanvulling. Ik rijd wel weer eens langs Anjum en laat het (halve)muntje dan persoonlijk zien.

Pfff, vanaf nu ga ik nooit meer halve munten vinden...

[Goodies]

Inderdaad, halve munten zijn lastig. Goed is essentieel.

Alles wijst er op dat we hier te maken hebben met een 2/3 ruitergroot op naam van Jan I

@Ben te Boekhorst dank voor de genoemde determinatie kenmerken..

Op de voorzijde is een ruiter te paard afgebeeld, voorzien van een krijgshaftig
geheven zwaard. De produktie van deze munt werd onder Jan I (1280-1304) voortgezet, maar weldra wordt het zwaard vervangen door een lans met wimpel en wordt de ruiter voorzien van een schild waarop een klimmende leeuw is afgebeeld

Het plaatje:

Kandidaat Jan I

Mijn plaatje kwam overeen met Uw determinatie (Jan I met lans en schild met iets inderdaad..  ) ik plaats rechts ff Margaretha (Bron: Arie)


Inderdaad is een aftekening van de lans zichtbaar en geen zwaard. Tevens, de determinatie hier van Jan I kan (behoort!) gebaseerd te worden op 1) "paard naar links" (!!) en 2) de S in COMES vlak voor de benen van het paard. Bij Margaretha staat daar een E, dat is een tweede onderscheidingskenmerk dat te zien is op deze ene munthelft.


Lex